WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OVER HET NUT VAN DE POLAR OVERTRAINING TEST

Dr. Raija Laukkanen
Directeur, Bewegingswetenschappen
18.11.2003

De Polar Overtraining Test (POT) is een niet- invasieve test die gebaseerd is op de rusthartslag, orthostatische hartslag en hartslagvariabiliteit. Deze test is bedoeld voor het detecteren van prestatielimieten en overtraining van sporters. De test is ingebouwd in de Polar VNV en in de opvolger ervan, de Polar S810. Het resultaat van de test is geanalyseerd en geëvalueerd met de Polar Precision Performance software. In het totaal zijn er, tussen 1998 en 2000, vijf studies gepubliceerd over de Polar Overtraining Test. In elk van deze studies werd de Polar VNV gebruikt.

Rusko heeft, sinds 1980, verschillende onderzoeken uitgevoerd over het overtreffen van prestatielimieten bij sporters. Deze studies tonen aan dat overtraining tot een verhoogde hartslag, zowel in liggende positie en in stand, leidt en dat veranderingen in de hartslag in stand gerelateerd zijn aan prestatieveranderingen. Studies over hoogtetrainingen tonen aan de de hartslag, in liggende positie en in stand, veranderingen in stress weergeeft, te wijten aan hypoxie (tekort van zuurstof in de weefsels). Het blijkt dat de HRV stijg met een toename van VO2max terwijl overtraining gerelateerd is aan een daling van HRV.

Hoffman et al. bestudeerde de POT bij gezonde, ervaren uithoudingsatleten, zowel voor de discipline snelheid, kracht als specifieke vaardigheden (10 vrouwen, 20 mannen). De proefpersonen werden ‘s morgens getest, na een lichte trainingsdag tijdens een periode voor de aanvang van de uithoudingscompetities. Bij de testresultaten werd een grote interindividuele variatie gevonden. De gevonden waarden kunnen gebruikt worden als aanbevolen algemene referentiewaarde voor de verschilende disciplines. Er werd geen verschil gevonden tussen mannen en vrouwen. Individuele waarden meten is aanbevolen om de basiswaarden te bekomen.

De POT werd hiernaast ook gemeten bij zeven mannelijke oriëntatielopers(Kaikkonen, Laukkanen), dit zowel voor, tijdens als na een intensieve trainingsperiode. In het toaal trainden zij 19 uur (2-3 keer per dag) gedurende 10 dagen. De rusthartslag en HRV waren overeenkomsting met de subjectieve gevoelens van stress en trainingsintensiteit. Na de training bleef de HRV laag, zelfs de hartslag (hartslagen per minuut) duidde op een volledig herstel. Men kan concluderen dat de POT een bruikbaar instrument is om mate van herstel en overtraining te detecteren.

Een volgende studie (Rusko et al.) volgde Finse atleten tijdens hun voorbereiding tijdens de Olympische spelen van 2000 in Sydney. De POT werd gemeten gedurende 10 opeenvolgende ochtenden, na een 22 uur durende vlucht van Finland naar Sydney. De vlucht en het verschil van tijdszone van 9 uur zorgde voor een verandering van HR en HRV die 10 dagen duurde. Er waren grote individuele verschillen wat betreft de aanpassing aan de jetlag. Sommige atleten hadden zelfs meer dan 10 dagen nodig om volledig te herstellen tot de basiswaarden van HR en HRV. De POT blijkt een eenvoudig middel om de aanpassing van atleten aan een jetlag te controleren.

Tijdens het IOC Olympisch Congres in Athene in 2003, presenteerde Esa Hynynen et al . resultaten waar er een vergelijking werd gemaakt tussen overtrainde atleten en een controlegroep. De gemiddelde standaarddeviatie RR-waarden toonde een verschil aan tussen deze twee groepen in de verschillende HS parameters. Uit de Stroop Colour Word Test blijkt zelfs dat er een groter verschil gevonden wordt bij de cognitieve functies.

REFERENTIES

Hoffman, Uusitalo-Koskinen, Rusko. Variation of athletes heart rate parameters in the orthostatic test. IV Scandinavian Congress on Medicine and Science in Sports, Lahti, 5.-8.11.1998.

Hynynen et al. Cardiac autonomic response in overtrained athletes. IOC Congress, Athens, October 2003, oral presentation.

Kaikkonen, Karppinen, Laukkanen. Recovery and overtraining detection in male orienteers before, during and after intensive training period. 6th International Scientific Meeting on Orienteering, Oslo, 17-20.8.1997.

Laukkanen, Kaikkonen, Karppinen. Heart rate and heart rate variability in male orienteers before, during and after intensive training camp. Sci J Orienteering , pp.13-22,1998.

Rusko, Hynynen, Vasankari. Heart rate and heart rate variability during adaptation to rapid time zone shift. 2000 Pre-Olympic Congress, Brisbane, 7.-12.9.2000.

Rusko. Overtraining and detection of overtraining by Polar Heart rate monitors. 2000 Pre-Olympic Congress, Brisbane, 7.-12.9.2000.